Korona Virüs (Covid-19) Enfeksiyonu Pandemisinde ve Gebelik Takibi , Doğum ve Sezeryan Önerileri

Dünyada ve ülkemizde koronoa virüs enfeksiyonu hızla yayılmakta ve tüm insanları tehdit etmektedir.
Korono virüs enfeksiyonu temel olarak solunum yolu enfeksiyonu bulguları göstermektedir. Korona virüs ile enfekte olan hastalar ateş öksürük halsizlik başta olmak üzere solunum yolu enfeksiyonu semptomlarıdır Daha ciddi vakalarda, ishal, Akciğer enfeksiyonu, ağır akut solunum yetmezliği , böbrek yetmezliği ve hatta ölüm gelişebilir.

Korona Virus (Covid-19) hasta bireylerden öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve kontamine yüzeylerden hastanın eli ile temas etmesi sonucunda göz, ağız, burun mukozasına temasıyla bulaşabilir.

Hastalığın kuluçka süresi veya inkübasyon süresi 2-14 gün arasında değişmektedir.

Gebelikte immün sistem fetusun vücuttan atılımını önlemek için baskılanmaktadır fakat Korona virüs enfeksiyonunun gebelerde daha sık olduğuna dair bir bilimsel veri henüz yoktur. Şu ana kadar bilimsel literatürde corona enfeksiyonu geçiren gebelerin çoğunun doğumlarını sağlıklı olarak geçirdiği ve bebeğe bulaşmanın anne karnında iken olmadığı veya çok çok az oranda olduğu yönünde bilimsel yayınlar vardır.

Covid 19 enfeksiyonu bulguları gösteren 9 gebenin yayınlandığı bir makalede
hastaların yedisinde ateş, dördünde öksürük, üçünde kas ağrısı, ikisinde boğaz ağrısı ve halsizlik bildirilmiştir. Beş vakada
lenfopeni, üç vakada karaciğer enzim yüksekliği yüksekliği görülmüştür. Bütün vakalarda pnömoni gelişirken mekanik ventilasyon ihtiyacı olmamıştır. Diğer bir vaka serisinde toplam 9 gebenin altısında intrauterin fetal distres gelişirken, altısı erken doğmuştur. Bu iki seride de anne ölümü gerçekleşmezken, bebeklerde virüse rastlanmamıştır. Hastalığın vertikal geçişinin olmadığına inanılmaktadır. Corona enfeksiyonu bebeğe bulaşıp konjenital malformasyon ve sakatlık yapıp yapmadığı yönündeki bulgular şu an için yetersizdir. Bununla birlikte vaka sayısı çok az olduğu için şu anda net bir görüş bildirmek zordur.
Gebelerin bu nedenle diğer insanlar gibi kişisel korunma önerilerine , sosyal mesafenin korunması ve yabancı kişilerle temasının azaltılması, el temizliğine ve el yıkamaya özen göstermesi gerekmektedir.

Gebe bir kadının şüpheli bir teması halinde başka bir nedenle hastaneye yatışı gerekmiyorsa 14 gün boyunca mümkün olduğu kadar evde kalması ve toplu alanlardan ve aile bireylerinden uzak durması istenir. Toplu alanlara gitmesi gerektiği durumlarda ise ise tıbbi maske takması istenir. Eve ziyaretçi kabul etmemesi, odanın iyi havalandırılması, ev halkının diğer üyelerinden mümkün olduğunca ayrı kalınması, farklı havlular, farklı tabak çanak ve mutfak eşyası kullanılması ve farklı zamanlarda yemek yemesi önerilmektedir.

Korona virüs (covid-19 ) virüs enfeksiyonu olan bir gebede gebelik takibi 14 günlük karantina süresi sonrasına ertelenebilir.

COVID-19 enfeksiyonu tanısı olan bir gebe, içinde perinatoloji, enfeksiyon hastalıkları, göğüs hastalıkları, anestezi , erişkin yoğun bakım uzmanı ve yenidoğan uzmanlarının da bulunduğu multidisipliner bir ekip tarafından takip edilmelidir.

Muayene, tedavi ve kişisel bakım yapan kişiler eldiven, izolasyon önlüğü, tıbbi maske kullanmalıdır

COVİD-19 2lu bir gebenin doğum eylemi Sağlık bakanlığı tarafından bildirilen koşullarda izole odalarda doğum ünitesinde takip edilmelidir ve diğer gebelerden ve yenidoğanlardan izole olarak takip edilmelidir.

Doğan tüm bebekler covi-19 enfeksiyonu açısından yakın takip edilmeli ve gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır.

Çinden yapılan yayınlarda Covid- 19 enfeksiyonu olan annelerden doğan yenidoğanların 14 gün annden izole olarak tutulması önerilmiştir fakat bu öneri anne ve bebek arasındaki bağ oluşumunu ve yenidoğan beslenmesini olumsuz etkileyeceği aşikardır. Bu durum hakkında net bir görüş mevcut değildir.

Korona virüs enfeksiyonu geçiren ve doğum yapan bir annesinin emzirmesi konusu bir diğer tartışmalı bir konudur. Korona virüsün (covid-19 ) anne sütüne geçtiği gösterilmemiştir. Bu nedenle emzirmenin bilinen birçok faydasından yenidoğan bebeği mahrum bırakmamak gerektiği görüşü ağırlık kazanmaktadır. ama emzirme konusunda halen net bir bilimsel görüş oluşmamıştır.

Korona virüs enfksiyonu bulgusu göstermeyen gebelerin doğum ve sezaryenlarında anne ve bebeğe bulaşmayı önleyecek önlemlerin alınması ve korona enfeksiyonu olan hastalardan uzak tutulması ile doğumlarının gerçekleştirilmesi , ziyaretçilerin kısıtlanması ve engellenmesi ve hastanede en kısa sürede tutularak taburcu edilmeleri önerilmektedir.

Türkiyedeki korona virüs enfeksiyonu ile ilgili güncel bilgiler sağlık bakanlığının web sitesinden takip edilebilir.

https://covid19.saglik.gov.tr/

Dr Polat Dursun